Πότε θα πραγματοποιηθεί η πραγματική σύγκλιση ;

ΠΟΤΕ ΘΑ ΕΠΙΤΕΥΧΘΕΙ

Η ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΣΥΓΚΛΙΣΗ ;

ΤΟΥ ΜΑΝΟΛΗ Γ. ΔΡΕΤΤΑΚΗ*

Σ’ ένα άρθρο μας στην «Εξπρές» της 27.7.2001 εξετάσαμε τη σχέση ανάπτυξης – πληθωρισμού – ανεργίας στις τέσσερις χώρες του Ταμείου Συνοχής (Ελλάδα, Πορτογαλία, Ισπανία και Ιρλανδία). Στο άρθρο αυτό εξετάζουμε τη σχέση ανάπτυξης και πραγματικής σύγκλισης στις ίδιες χώρες καθώς και διάφορα σενάρια πραγματικής σύγκλισης για τη χώρα μας.

Αφορμή για το άρθρο έδωσε, η δήλωση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών στην παρουσίαση την 1.10.2001 των προσχεδίων (δηλαδή των ασκήσεων επί χάρτου) του Προϋπολογισμού του έτους 2002 ότι : « Η πραγματική σύγκλιση θα επιτευχθεί μέχρι το 2010, με βασική, όμως, προϋπόθεση να παραμένει η ελληνική ανάπτυξη διπλάσια της κοινοτικής». Με τη δήλωσή του αυτή ο Υπουργός επανέλαβε με περισσότερο κατηγορηματικό τρόπο αυτό που ο Πρωθυπουργός είχε δηλώσει πέρυσι, αμέσως μετά τη Σύνοδο Κορυφής στις 19.6.2000 – ότι, δηλαδή «Θέλουμε να φτάσουμε το βιοτικό επίπεδο της Ευρώπης, το μέσο όρο που υπάρχει στην Ευρώπη, στο τέλος της δεκαετίας» – προσθέτοντας, όμως, την προϋπόθεση ότι ο ρυθμός ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας θα πρέπει να είναι σ’ όλο το διάστημα 2002-2010 διπλάσιος εκείνου της Ευρωπαϊκής ΄Ενωσης (Ε.Ε.). Το ερώτημα που γεννιέται είναι αν πράγματι είναι δυνατή η πραγματική σύγκλιση της χώρας μας στο τέλος της τρέχουσας δεκαετίας, ακόμη και με την (κάθε άλλο παρά εύκολο να πραγματοποιηθεί) προϋπόθεση που έθεσε ο Υπουργός στη δήλωσή του της 1.10.2001.

Εδώ και δέκα χρόνια – αμέσως, δηλαδή, από την υπογραφή της Συνθήκης του Μάαστριχτ μέχρι σήμερα – σε πολλά άρθρα μας και σε τρία βιβλία μας που εκδόθηκαν το 1992, 1996 και 1999 δεν παύσαμε να τονίζουμε τη προτεραιότητα που έχει για τη χώρα μας η πραγματική σύγκλιση – δηλαδή να αυξηθεί το κατά κεφαλή Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) σε Μονάδες Αγοραστικής Δύναμης (Μ.Α.Δ.) και να φτάσει το μέσο όρο της Ε.Ε. – προσθέτοντας πάντοτε ότι θα απαιτηθούν πολλά χρόνια να συμβεί αυτό. Στο ίδιο διάστημα πολλοί αναλυτές και Ιδρύματα Ερευνών έκαναν την ίδια επισήμανση. Παρ’ όλα αυτά τόσο ο Πρωθυπουργός πέρυσι όσο και ο Υπουργός φέτος επιμένουν ότι η πραγματική σύγκλιση είναι δυνατή μέχρι το 2010.

Στο άρθρο αυτό προσπαθούμε να απαντήσουμε στο ερώτημα που τέθηκε πιο πάνω. Το άρθρο χωρίζεται σε τρία Τμήματα :

• Στο Τμήμα Ι εξετάζουμε την πορεία πραγματικής σύγκλισης των τεσσάρων χωρών του Ταμείου Συνοχής (δηλαδή το κατά κεφαλή ΑΕΠ τους σε ΜΑΔ), τους ρυθμούς ανάπτυξής τους (δηλαδή της αύξησης του ΑΕΠ τους σε σταθερές τιμές) και ποια ήταν η σχέση ανάμεσα στη διαφορά στο ρυθμό ανάπτυξής τους από τον αντίστοιχο ρυθμό ανάπτυξης της Ε.Ε. ως συνόλου από τη μια μεριά και της προόδου που σημειώθηκε στην πραγματική σύγκλιση των οικονομιών τους από την άλλη στο διάστημα 1993-2000 (στο οποίο, στην Ελλάδα, την ευθύνη διακυβέρνησης της χώρας έχει το ΠΑΣΟΚ).

• Τμήμα ΙΙ εξετάζουμε διάφορα σενάρια πραγματικής σύγκλισης για να διαπιστώσουμε αν και κατά πόσο, ακόμα και υπό την προϋπόθεση που έθεσε ο Υπουργός, είναι εφικτή η πραγματική σύγκλιση της χώρας μας μέχρι το 2010 ή αν απαιτούνται περισσότερα (και πόσα) έτη. Στο ίδιο Τμήμα δίνουμε και το – εξωπραγματικό για την Ελλάδα – «ιρλανδικού τύπου» σενάριο με το οποίο επιτυγχάνεται η πραγματική σύγκλιση το έτος 2010. Τέλος στο

• Τμήμα ΙΙΙ κάνουμε μια σύντομη αναφορά στους παράγοντες από τους οποίους εξαρτάται η διαφορά στο ρυθμό αύξησης του κατά κεφαλή ΑΕΠ σε ΜΑΔ της Ελλάδας και εκείνο της Ε.Ε.

Ι. Η ΠΟΡΕΙΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗΣ ΣΥΓΚΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΡΥΘΜΟΙ

ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΤΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ ΣΥΝΟΧΗΣ

Με βάση την τελευταία αναθεώρηση των σχετικών στοιχείων από τη Στατιστική Υπηρεσία της Ε.Ε. (τη Eurostat) της 11.9.2001 δίνουμε στον Πίνακα 1 το κατά κεφαλή ΑΕΠ σε ΜΑΔ (μέσος όρος Ε.Ε.=100 κάθε χρόνο) της Ελλάδας, Πορτογαλίας, Ισπανίας και Ιρλανδίας στο διάστημα 1993-2000. Στην τελευταία γραμμή του Πίνακα δίνεται ο μέσος ετήσιος ρυθμός αύξησης του κατά κεφαλή ΑΕΠ σε ΜΑΔ.

Από τον Πίνακα 1 φαίνεται ότι υπάρχουν μεγάλες διαφορές στην πορεία πραγματικής σύγκλισης ανάμεσα στις τέσσερις χώρες του Ταμείου Συνοχής. Όπως φαίνεται από την τελευταία γραμμή του Πίνακα 1 ο βραδύτερος ρυθμός σύγκλισης σημειώθηκε στην Ισπανία και ακολουθεί η χώρα μας και η Πορτογαλία.

Σε αντίθεση με τις τρεις Μεσογειακές χώρες, η Ιρλανδία σημείωσε αλματώδη πρόοδο στο διάστημα 1993-2000 και πέτυχε όχι μόνο να φτάσει το μέσο όρο της Ε.Ε. (αυτό έγινε ήδη το 1997), αλλά να τον ξεπεράσει και το 2000 να καταλαμβάνει την 3^η θέση (μετά από το Λουξεμβούργο και τη Δανία) ανάμεσα στις 15 χώρες-μέλη της Ε.Ε. στο κατά κεφαλή ΑΕΠ σε ΜΑΔ.

Ένας από τους λόγους στους οποίους οφείλονται οι διαφορετικοί ρυθμοί σύγκλισης – όχι όμως ο μόνος – είναι και οι διαφορετικοί ρυθμοί αύξησης του ΑΕΠ σε σταθερές τιμές της κάθε χώρας σε σύγκριση με το ρυθμό αύξησής του στην Ε.Ε. ως σύνολο. Με βάση τα στοιχεία της Eurostat ρυθμοί αυτοί για τα έτη 1994 – 2000 δίνονται στον Πίνακα 2. Στην τελευταία γραμμή του Πίνακα δίνεται ο μέσος ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ σε σταθερές τιμές.

Από τον Πίνακα 2 φαίνεται ότι η Ιρλανδία είχε μέσο ετήσιο ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ της σε σταθερές τιμές υπερτριπλάσιο εκείνου της Ε.Ε. ως συνόλου στο διάστημα 1994-2000. Αντίθετα οι διαφορές των ρυθμών αύξησης των τριών Μεσογειακών χωρών από εκείνο της Ε.Ε. είναι, σχετικά, μικρές. Αυτή η διαφορά ανάμεσα στην Ιρλανδία και στις Μεσογειακές χώρες είναι ένας από τους βασικούς παράγοντες στους οποίους οφείλονται οι διαφορές στην πραγματική σύγκλιση που προαναφέρθηκαν.

Οι υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης στην Ιρλανδία οφείλονται, ανάμεσα στα άλλα, στο γεγονός ότι η χώρα αυτή είναι μέλος της Ε.Ε. (ΕΟΚ τότε) από το 1973, είναι αγγλόφωνη, έχει εξειδικευμένο προσωπικό και ειδικές σχέσεις με τις Η.Π.Α. (από τις οποίες προέρχονται πολλές επενδύσεις που γίνονται στη χώρα αυτή) κλπ. Οφείλονται, όμως, και στην γενικότερη οικονομική πολιτική των Κυβερνήσεων της χώρας αυτής και ειδικότερα στην πολύ ευνοϊκή φορολογική πολιτική που εφαρμόζουν για την προσέλκυση ξένων επενδύσεων).

Αν περιοριστούμε στις τρεις Μεσογειακές χώρες παρατηρούμε ότι ενώ η Ισπανία στο διάστημα 1994-2000 είχε τη μεγαλύτερη διαφορά στο ρυθμό ανάπτυξής της από εκείνο της Ε.Ε. ως συνόλου, εν τούτοις – όπως φαίνεται από τον Πίνακα 1 – είχε το χαμηλότερο ρυθμό σύγκλισης ανάμεσα στις τρεις αυτές χώρες. Επιπλέον, ενώ η Πορτογαλία είχε μικρότερη διαφορά από την Ελλάδα, εν τούτοις σημείωσε μεγαλύτερο ρυθμό σύγκλισης.

Εκτός, όμως, από τις διαφορές στους μέσους ετήσιους ρυθμούς ανάμεσα στις τέσσερις χώρες του Ταμείου συνοχής που προαναφέρθηκαν, μεγάλες διαφορές παρατηρούνται και στους ρυθμούς σύγκλισης σε σχέση με τις διαφορές ανάμεσα στους ρυθμούς αύξησης του ΑΕΠ σε σταθερές τιμές της κάθε χώρας και της Ε.Ε. ως συνόλου από το ένα έτος στο άλλο. Στον Πίνακα 3 δίνουμε για την καθεμιά από τις τέσσερις χώρες του Ταμείου Συνοχής τη διαφορά ρυθμών αύξησης του ΑΕΠ τους σε σταθερές τιμές από το ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ σε σταθερές τιμές της Ε.Ε. ως συνόλου (Δ.Ρ.ΑΕΠ) και το ρυθμό μεταβολής του ΑΕΠ σε ΜΑΔ, δηλαδή το ρυθμό σύγκλισης (Ρ.ΣΥΓΚΛ.) τα έτη 1994-2000. Στην τελευταία γραμμή του Πίνακα δίνονται οι μέσοι ετήσιοι ρυθμοί της Δ.Ρ.ΑΕΠ και του Ρ.ΣΥΓΚΛ. για κάθε χώρα.

Από τον Πίνακα 3 φαίνεται ότι για τις Μεσογειακές χώρες του Ταμείου Συνοχής μια θετική διαφορά ανάμεσα στους ρυθμούς ανάπτυξής του και στο ρυθμό ανάπτυξης της Ε.Ε. δεν συνοδεύτηκε πάντοτε από μια σύγκλιση των οικονομιών τους. Πιο συγκεκριμένα :

• Στην Ελλάδα τα έτη 1994 και 1995 σημειώθηκε πραγματική σύγκλιση παρ’ όλο ότι ο ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ της ήταν χαμηλότερος από εκείνο της Ε.Ε. το αντίθετο συνέβη το έτος 1997 (το έτος αυτό σημειώθηκε πραγματική απόκλιση παρ’ όλο ότι ο ρυθμός ανάπτυξής της Ελλάδας ήταν υψηλότερος από εκείνο της Ε.Ε. κατά 1 εκατοστιαία μονάδα), και

• Στην Πορτογαλία και την Ισπανία το έτος 1994 σημειώθηκε πραγματική σύγκλιση παρ’ όλο ότι ο ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ τους ήταν χαμηλότερος από εκείνο της Ε.Ε. ενώ το έτος 1998 συνέβη το αντίθετο.

Από τον Πίνακα 3 φαίνεται ακόμη ότι :

• Σε αντίθεση με ότι συνέβη τις 3 Μεσογειακές χώρες, στην Ιρλανδία όλα τα έτη της περιόδου 1994-2000 ο ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ της ήταν υψηλότερος από εκείνο της Ε.Ε. και όλα τα έτη σημειώθηκε πραγματική σύγκλιση και από το 1997 και μετά πραγματική υπερσύγκλιση. Τέλος

• Ενώ στην Ελλάδα και στην Πορτογαλία ο μέσος ετήσιος ρυθμός σύγκλισης είναι μεγαλύτερος από τη διαφορά στο μέσο ετήσιο ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ τους και εκείνου της Ε.Ε., στην Ισπανία και Ιρλανδία συνέβη το αντίθετο.

Από τα όσα προαναφέρθηκαν φαίνεται καθαρά ότι για να υπάρξει ταχεία πραγματική σύγκλιση απαιτείται μεγάλη διαφορά ανάμεσα στο ρυθμό ανάπτυξης μιας χώρας και εκείνο της Ε.Ε. ως συνόλου για ένα σημαντικό διάστημα και, επιπλέον, όταν υπάρχει η διαφορά αυτή, ο ρυθμός σύγκλισης είναι μικρότερος από εκείνο της διαφοράς (βλέπε περίπτωση της Ιρλανδίας).

Οι διαφορές που προαναφέρθηκαν ανάμεσα στις τέσσερις χώρες του Ταμείου Συνοχής έχουν, φυσικά, άμεση σχέση με τις διαφορές στη δομή των οικονομιών τους, στη γεωπολιτική θέση τους, την ιστορική διαδρομή τους κλπ καθώς και την πολιτική που ακολούθησαν οι Κυβερνήσεις τους στο χρονικό διάστημα που εξετάζουμε στο άρθρο αυτό (βλέπε, σχετικά, τα όσα αναφέρθηκαν πιο πάνω για την περίπτωση της Ιρλανδίας καθώς και το Τμήμα ΙΙΙ του άρθρου αυτού).

ΙΙ. ΣΕΝΑΡΙΑ ΣΥΓΚΛΙΣΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

Πριν προχωρήσουμε στην εξέταση των διαφόρων σεναρίων σύγκλισης θα πρέπει να παρατηρήσουμε ότι η πρόβλεψη του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ότι το 2002 ο ρυθμός ανάπτυξης στη χώρα μας θα είναι διπλάσιος εκείνου της Ε.Ε. και αν ακόμα πραγματοποιηθεί (και γι’ αυτό κανείς δεν μπορεί – ιδιαίτερα κάτω από τις σημερινές συνθήκες – να είναι βέβαιος), δεν σημαίνει ότι θα ισχύσει και για τα επόμενα 8 χρόνια (2003-2010) με δεδομένη την εμπειρία των ετών 1993-2000 (βλέπε, σχετικά, τον Πίνακα 2) και με δεδομένο ότι ο οικονομικός κύκλος επηρεάζει διαφορετικά τις οικονομίες των διαφόρων χωρών.

Παρ’ όλη την κάθε άλλο παρά ρεαλιστική προϋπόθεση που – στηριζόμενος στην αμφισβητούμενη πρόβλεψη για το 2002 – έθεσε ο Υπουργός για ρυθμό ανάπτυξης της Ελλάδας διπλάσιο εκείνου της Ε.Ε. για όλη την περίοδο, προκειμένου να διαπιστώσουμε αν και κατά πόσο θα υπάρξει (και πότε) πραγματική σύγκλιση, δεχόμαστε (υποθετικά) την προϋπόθεση αυτή και επιπλέον ότι αυτή θα ισχύσει όχι για το ΑΕΠ σε σταθερές τιμές αλλά για το κατά κεφαλή ΑΕΠ σε ΜΑΔ. Στην υπόθεση αυτή προσθέτουμε δύο παραλλαγές προκειμένου να δούμε πόσο ευαίσθητα είναι τα αποτελέσματα σε μικρές διαφορές. Οι δύο παραλλαγές είναι ότι ο ρυθμός σύγκλισης μπορεί να είναι είτε κατά 0,4% ανώτερος από τη διαφορά ρυθμών ανάπτυξης Ελλάδος – Ε.Ε. (όπως συνέβη την περίοδο 1993-2000 στην Ελλάδα) είτε κατά 0,4% κατώτερος (το ανάλογο, δηλαδή, της Ιρλανδίας).

Με βάση την προϋπόθεση του Υπουργού εξετάζομε στο Τμήμα αυτό τρία βασικά σενάρια (με μεγαλύτερα έντονα στοιχεία στον Πίνακα 4) και τις δύο παραλλαγές για το καθένα που προαναφέρθηκαν (με μικρότερα πλαγιαστά στοιχεία στον Πίνακα 4) με ρυθμούς ανάπτυξης όλα τα χρόνια : (α) Ελλάδα 4%, Ε.Ε. 2%, (β) Ελλάδα 5%, Ε.Ε. 2,5% και (γ) Ελλάδα 6%, Ε.Ε. 3%. Σ’ αυτά προσθέτουμε, όπως προαναφέραμε, και ένα τέταρτο – εξωπραγματικό για την Ελλάδα – σενάριο ε«τύπου Ιρλανδίας», δηλαδή υποθέτουμε ο ρυθμός ανάπτυξης της Ελλάδας θα είναι τριπλάσιος εκείνου της Ε.Ε. (Ελλάδα 6%, Ε.Ε. 2%) με δύο παραλλαγές και γι’ αυτό.

Στις δύο πρώτες στήλες του Πίνακα 4 δίνουμε τους υποθετικούς βασικούς ρυθμούς ανάπτυξης Ελλάδας – Ε.Ε. και τις δύο παραλλαγές του καθένα που προαναφέρθηκαν, στην τρίτη στήλη το ύψος στο οποίο θα έχει φτάσει με το κάθε σενάριο το κατά κεφαλή ΑΕΠ της Ελλάδας σε Μ.Α.Δ. (Ε.Ε. = 100) το έτος 2010 και στην τέταρτη στήλη το έτος στο οποίο θα έχει επιτευχθεί η πραγματική σύγκλιση (δηλαδή το κατά κεφαλή ΑΕΠ της Ελλάδας θα έχει φτάσει το 100, δηλαδή το μέσο όρο της Ε.Ε.).

Από τον Πίνακα 4 φαίνεται ότι με κανένα από τα τρία βασικά σενάρια που στηρίζονται στην προϋπόθεση που έθεσε ο Υπουργός το κατά κεφαλή ΑΕΠ της χώρας μας σε ΜΑΔ δεν θα φτάσει το έτος 2010 το μέσο όρο (100) της Ε.Ε.. Στην καλύτερη περίπτωση (ρυθμός ανάπτυξης Ελλάδας 6%, Ε.Ε. 3%) θα φτάσει το 91,3. Πραγματική, δηλαδή, σύγκλιση δεν θα έχει επιτευχθεί το 2010 με κανένα από τα τρία βασικά αυτά σενάρια. Αν πάρουμε το μεσαίο βασικό σενάριο (με τη πολύ ευνοϊκή για την Ελλάδα υπόθεση ρυθμού ανάπτυξης όλα τα χρόνια 5% και της Ε.Ε. 2,5%, πραγματική σύγκλιση, όπως δείχνει ο Πίνακας θα έχει επιτευχθεί μεταξύ των ετών 2018 και 2019. Μόνο αν η Ελλάδα πετύχει τα 9 χρόνια της περιόδου 2002-2010 μέσο ρυθμό ανάπτυξης τριπλάσιο εκείνου της Ε.Ε. (Ελλάδα 6%, Ε.Ε. 2%) είναι δυνατόν να επιτευχθεί πραγματική σύγκλιση το έτος 2010. Τέτοια, όμως, υπόθεση ούτε ο υπαραισιόδοξος Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών τόλμησε να κάνει.

ΙΙΙ. ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΟΠΟΙΟΥΣ ΕΞΑΡΤΑΤΑΙ Η ΔΙΑΦΟΡΑ ΣΤΟ ΡΥΘΜΟ ΑΥΞΗΣΗΣ

ΤΟΥ ΚΑΤΑ ΚΕΦΑΛΗ ΑΕΠ ΣΕ ΜΑΔ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΙ ΕΚΕΙΝΟΥ ΤΗΣ Ε.Ε.

Οι ρυθμοί ανάπτυξης στους οποίους στηρίζονται τα σενάρια του προηγούμενου Τμήματος του άρθρου, όπως προαναφέρθηκε, αναφέρονται στο κατά κεφαλή ΑΕΠ σε ΜΑΔ. Η διαφορά στους ρυθμούς ανάπτυξης του ΑΕΠ σε ΜΑΔ της Ελλάδας σε σχέση με εκείνο της Ε.Ε. εξαρτάται τις διαφορές : στο ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ σε σταθερές τιμές (ρυθμό ανάπτυξης), του πληθυσμού και του δείχτη τιμών καταναλωτή (τον πληθωρισμό) στην Ελλάδα και στην Ε.Ε. σε όλη τη διάρκεια της περιόδου 2002-2010. Αναλυτικότερα

1. Ο ρυθμός ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας μέχρι το 2006 (έτος στο οποίο λήγει το Γ΄ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης) προβλεπόταν γύρω στο 5%-5,5%. Ήδη γίνεται αναθεώρηση του ρυθμού ανάπτυξης για το 2002 στο 4% από το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και στο 3,8% από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Ο ρυθμός ανάπτυξης της Ε.Ε. ως συνόλου εξαρτάται από τους ρυθμούς ανάπτυξης των επιμέρους χωρών της. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προβλέπει ρυθμό ανάπτυξης 2,2% για την Ε.Ε. ως σύνολο το έτος 2000. Οι προβλέψεις, όμως, αυτές μπορεί, ανάλογα με τις εξελίξεις, να αλλάξουν ριζικά. Και στην καλύτερη, όμως, περίπτωση – και με βάση την εμπειρία της περιόδου 1994-2000 (ή και των πιο ευνοϊκών ετών 1998-2000, βλέπε, σχετικά τον Πίνακα 2) – είναι απίθανο ο ρυθμός ανάπτυξης της χώρας μας να είναι συνεχώς διπλάσιος εκείνου της Ε.Ε.

2. Σε ό,τι αφορά την αύξηση του πληθυσμού τόσο της Ελλάδας όσο και της Ε.Ε. ως συνόλου εξαρτάται από τη φυσική αύξηση του πληθυσμού (γεννήσεις μείον θάνατοι) καθώς και από τα μεταναστευτικά ρεύματα. Και ενώ στην Ελλάδα η φυσική αύξηση του πληθυσμού τα τελευταία χρόνια έχει μεταβληθεί σε φυσική μείωση, η καθαρή εισροή μεταναστών και λαθρομεταναστών είναι πολύ μεγάλη και κατά συνέπεια υπάρχει ήδη το πρόβλημα αν στον υπολογισμό που κάνει η Eurostat για το κατά κεφαλή ΑΕΠ σε Μ.Α.Δ. της χώρας συμπεριλαμβάνονται και οι εκατοντάδες χιλιάδες λαθρομετανάστες οι οποίοι συμβάλουν στην αύξησή του. Υπάρχει, δηλαδή, το πρόβλημα αν με βάση την απογραφή της 18.3.2001 (η οποία είναι άγνωστο αν «έπιασε» όλους λαθρομετανάστες και τις οικογένειες τους) υπάρξει επανεκτίμηση προς τα κάτω των εκτιμήσεων της Ε.Ε. για το κατά κεφαλή ΑΕΠ της Ελλάδας σε ΜΑΔ που δόθηκαν στον Πίνακα 1 Στην περίπτωση που υπάρξει τέτοια επανεκτίμηση η πραγματική σύγκλιση κάτω από οποιοδήποτε σενάριο θα είναι πιο δύσκολη και ο χρόνος που θα απαιτηθεί μακρύτερος από εκείνο που δείχνει ο Πίνακας 4. Τέλος

3. Ο πληθωρισμός στη χώρα μας, παρά την πολύ μεγάλη μείωσή του τα τελευταία χρόνια, εξακολουθεί να είναι υψηλότερος από το μέσο όρο της Ε.Ε. (με βάση τα τελευταία στοιχεία η χώρα μας έχει τον τρίτο ή τέταρτο σε ύψος πληθωρισμό ανάμεσα στις 15 χώρες-μέλη της Ε.Ε.). Αν αυτή η τάση αυτή συνεχιστεί οι απαιτούμενοι ρυθμοί αύξησης του ΑΕΠ σε σταθερές τιμές της χώρας μας προκειμένου να επιτευχθεί πραγματική σύγκλιση θα πρέπει να είναι υψηλότεροι.

Από τα όσα προαναφέρθηκαν είναι σαφές ότι είναι πολύ απλουστευτικοί – ακόμα και με την προϋπόθεση που έθεσε ο Υπουργός – οι ισχυρισμοί ότι το 2010 θα έχει επιτευχθεί η πραγματική σύγκλιση της ελληνικής οικονομίας. Καλό, επομένως, θα είναι να «προσγειωθούμε» στην πραγματικότητα και να δούμε – Λαός, Κόμματα και Κυβέρνηση – με ποιους τρόπους θα πετύχουμε την πραγματική και κοινωνικά δίκαιη σύγκλιση σε όσο γίνεται λιγότερα χρόνια μετά το 2010.

_______

* Ο Μανόλης Γ. Δρεττάκης είναι πρώην : Αντιπρόεδρος

της Βουλής, Υπουργός και Καθηγητής της ΑΣΟΕΕ.